Europejski Tydzień Walki z Rakiem przypomina, że nowotwory złośliwe pozostają jednym z największych wyzwań zdrowotnych współczesnej Europy. Prawie w 50% chorób ryzyko zachorowania możemy sami obniżyć odpowiednim stylem życia, uważnym obserwowaniem swojego organizmu, korzystaniem z badań i programów profilaktycznych.

Dbajmy o siebie -  zachęcali specjaliści ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii 26.05.2026 podczas briefingu dla mediów. Jak poinformowała dr hab. n. med. Jolanta Smok-Kalwat, zastępca dyrektora ŚCO ds. klinicznych, dziś choroba nowotworowa dotyka praktycznie każdą rodzinę, bezpośrednio lub pośrednio. Mimo ogromnego postępu diagnostyki i terapii liczba zachorowań stale rośnie, głównie z powodu starzenia się społeczeństw oraz wpływu czynników środowiskowych i stylu życia. W Polsce każdego roku diagnozę nowotworu słyszy ponad 180 tysięcy osób, a nowotwory pozostają jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów. W województwie świętokrzyskim w 2023 roku odnotowano ponad 6600 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe oraz ponad 3300 zgonów z ich powodu. Najczęściej diagnozowanymi nowotworami były: rak gruczołu krokowego, płuca, jelita grubego oraz piersi.

Znajdź czas na spacer, zdrowe jedzenie, odstaw używki, nie opalaj się

- Większość chorób, nie tylko onkologicznych, związanych jest z naszym stylem życia. Znajdźmy czas, żeby 2-3 razy w tygodniu wybrać się na godzinny spacer, zmieńmy dietę, jedzmy więcej warzyw, mniej mięsa czerwonego. Dbajmy o swoją wagę i najważniejsze: odstawmy używki - tytoń, alkohol. Zachowajmy balans między pracą i wypoczynkiem – apelowała prof. Jolanta Smok-Kalwat.

Dodała, żeby również ograniczyć opalanie i korzystanie z kąpieli słonecznych, ze względu na ryzyko zachorowania na nowotwory skóry.

Korzystaj z programów profilaktycznych i szczepień ochronnych

Jak podkreślali onkolodzy, kluczem do sukcesu w walce z rakiem jest wczesne rozpoznanie choroby nowotworowej, dlatego warto korzystać z dostępnych badań i programów profilaktycznych (Program profilaktyki raka piersi, Program profilaktyki raka szyjki macicy, Program badań przesiewowych raka jelita grubego) które pozwalają na wczesne wykrycie choroby. Ogromną rolę pełnią również szczepienia ochronne, w tym szczepionka przeciwko HPV (wirus brodawczaka ludzkiego).

Dr n. med. Leszek Smorąg, ginekolog onkolog, kierownik Zakładu Profilaktyki Onkologicznej przypomniał, że programy profilaktyki onkologicznej, pozwalają wykryć stany przednowotworowe lub chorobę w stadium umożliwiającym wyleczenie – W przypadku raka piersi troszczymy się również o to, żeby efekt kosmetyczny był jak najlepszy, żeby zachować pierś – dodał. – Dlatego nie wstydźmy się zapytać naszą matkę, córkę, kiedy miała robioną mammografię, czy cytologię – apelował.

Lecz stany zapalne, wykonuj regularnie morfologię

Do prowadzenia zdrowego stylu życia i regularnego wykonywania badań krwi namawiał prof. dr hab. n. med. Marcin Pasiarski, specjalista hematologii i immunologii klinicznej, kierownik Kliniki Hematologii i Transplantacji Szpiku. – Musimy też zwrócić uwagę na przebyte infekcje i zakażenia oraz przewlekłe zapalenia, gdyż są one potencjalnymi czynnikami mogącymi wyzwalać choroby hematologiczne w obserwacji długoterminowej. Przewlekłe zapalenie, z którym nie zgłaszamy się do lekarza, naraża nas na stymulację układu odpornościowego, a to może prowadzić do rozwoju różnych chorób. Dlatego należy unikać przewlekłych stanów zapalnych, zakażeń oraz dbać o kondycję fizyczną. Druga rzecz to badania profilaktyczne. Nawet wykonanie prostej morfologii, samodzielne samobadanie węzłów chłonnych, obserwowanie uważne swojego organizmu, może przyczynić się do tego, że wcześnie rozpoznany nowotwór będzie mógł być leczony prawidłowo – mówił prof. Marcin Pasiarski.

Nie lekceważ tych objawów

Kierownik Kliniki Hematologii i Transpalntacji Szpiku wskazał również objawy, które powinny nas skłonić do wizyty u lekarza:

- poty nocne,

- samoczynna, gwałtowna utrata masy ciała (powyżej 10 % w ciągu 3-6 miesięcy),

- uczucie zmęczenia w ciągu dnia,

- zawroty głowy.

Pod dobrą opieką

Dr n. med. Anna Huruk-Kuchinka, specjalista radioterapii, pełnomocnik dyrektora ds. wdrażania Krajowej Sieci Onkologicznej, lekarz koordynujący Colorectal Cancer Unit, dodała, że Świętokrzyskie Centrum Onkologii zapewnia pacjentom kompleksową opiekę, począwszy od diagnostyki, przez prehabilitację, leczenie, rehabilitację, opiekę psychologa i pracownika socjalnego. Działające w ŚCO centra kompetencji: Breast Cancer Unit oraz Colorectal Cancer Unit gwarantują pacjentom dostęp do pełnej diagnostyki i leczenia, zgodnych z europejskimi standardami. Szpital uczestniczy również w europejskich inicjatywach, takich jak eCan Plus i EUnetCCC, których celem jest poprawa jakości opieki nad pacjentem onkologicznym.

Zapraszamy do obejrzenia filmów edukacyjnych, w których nasi specjaliści mówią o profilaktyce, czynnikach ryzyka i wczesnych objawach nowotworów.

dr n. med. Artur Bocian
Chirurgiczne leczenie raka piersi

dr n. med. Robert Dziura
Nowotwory skóry

dr hab. n. med. Piotr Kędzierawski
Rak piersi

dr n. med. Mateusz Obarzanowski
Rak prostaty

dr n. med. Sławomir Okła
Nowotwory głowy i szyi

dr n. med. Leszek Smorąg
Rak szyjki macicy

dr hab. n. med. Tomasz Wollny
Rak jelita grubego

mgr Katarzyna Majka
Profilaktyka w szkołach

mgr Paweł Pilkiewicz
Psychoonkologia

prof. Marcin Pasiarski
Nowotwory hematologiczne

dr hab. n. med. Paweł Rybojad
Rak płuca