50 chirurgów onkologów z całej Polski uczestniczyło w XIV Warsztatach Chirurgii Piersi zorganizowanych przez Klinikę Chirurgii Onkologicznej Świętokrzyskiego Centrum Onkologii (17-18.04.2026). Tegoroczna edycja przebiegała pod hasłem: „Rak piersi, onkologia i plastyka”. Nowością była możliwość odbycia ćwiczeń na trenażerze robota mikrochirurgicznego.
Po raz 14 w Świętokrzyskim Centrum Onkologii spotkali się lekarze zajmujący się leczeniem raka piersi, zarówno usuwaniem choroby, jak i rekonstrukcją piersi. Jak poinformował prof. dr hab. n. med. Stanisław Góźdź, dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, podczas warsztatów prezentowane są nowe techniki, wykorzystywane w chirurgicznym leczeniu raka piersi. - Jest to niezwykle wzbogacające pod względem wymiany doświadczeń, na pewno skorzystają na tym nasze pacjentki. Jest to również okazja do zapoznawania się z nowymi technologiami, jakimi są roboty mikrochirurgiczne, poprawiające komfort zabiegu chirurgicznego i pozwalające uniknąć obrzęku limfatycznego – powiedział.
Rekonstrukcje coraz lepsze, złotym standardem leczenie oszczędzające
Warsztaty składały się z części teoretycznej oraz praktycznej – na bloku operacyjnym.
Część praktyczna obejmowała cztery zabiegi podwójne: mastektomię podskórną prepektoralną obustronną z jednoczasową rekonstrukcją implantami u pacjentki z rakiem piersi (mutacja CHEK2+) oraz u pacjentki z mutacją BRCA1 (rekonstrukcja z wykorzystaniem tkanek własnych pacjentki), oraz symetryzacje piersi u dwóch pacjentek po mastektomii.
Jak wyjaśnia dr n. med. Artur Bocian, specjalista chirurgii onkologicznej z Kliniki Chirurgii Onkologicznej ŚCO: - Zabiegi mają nam pokazać, jak możemy te rekonstrukcje wykonać w sposób nowoczesny, dobry dla pacjentki i jak najlepszy onkologicznie. Jednocześnie korzystamy z wiedzy naszych przyjaciół, chirurgów plastycznych, zaproszonych na tę konferencję, żeby efekt leczniczy dla pacjentki był jak najlepszy, a ona była zadowolona. Połączenie chirurgii onkologicznej i plastycznej to obecnie jedyna słuszna droga, jaką możemy zaproponować pacjentce, żeby to leczenie było jak najbardziej zoptymalizowane, szyte na miarę i dopasowane do pacjentki.
Zabiegi rekonstrukcyjne są wykonywane w ŚCO od 15 lat. W tym czasie zmieniły się techniki, materiały wykorzystywane do rekonstrukcji. - Obecnie wykorzystujemy w zabiegach rekonstrukcyjnych nie tylko implanty, ale również tkanki własne pacjentek, korzystamy z różnych modyfikacji, zabiegów hybrydowych, które pomagają nam przeprowadzić zabieg tak, aby pacjentka wyglądała nawet lepiej niż przed leczeniem – mówi dr Artur Bocian.
Chirurdzy podkreślają, że złotym standardem w leczeniu raka piersi jest leczenie oszczędzające.
Najpierw profilaktyka
Prof. dr hab. n.med. Rafał Matkowski, kierownik Oddziału Chirurgii Piersi - Breast Unit w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii, zwrócił uwagę na dwa aspekty, które mogłyby znacząco poprawić rokowania w leczeniu raka piersi, na co wskazują doświadczenia z krajów wysoko rozwiniętych. Po pierwszym jest screening, badanie przesiewowe, wykonywane bezpłatnie, co dwa lata, na audytowanych mammografach, przeznaczone dla kobiet zdrowych, między 45-74 rokiem życia. - Ten audytowany system powoduje, że wykrywamy raka na bardzo wczesnym stopniu zaawansowania i możemy go w sposób bardzo nieagresywny i jednocześnie ekstremalnie skuteczny leczyć. Niestety, mimo powszechnej dostępności tego badania, kobiety nie zgłaszają się na nie - zauważył.
Drugim elementem są kwestie organizacyjne, związane z kontrolą po leczeniu onkologicznym oraz kształtowanie odpowiedniej świadomości społecznej – odnośnie profilaktyki onkologicznej i prozdrowotnego stylu życia.
Chirurga wspiera robot mikrochirurgiczny
Nowością tegorocznych warsztatów było wykorzystanie mikrochirurgii robotycznej w leczeniu obrzęku limfatycznego, będącym późnym następstwem leczenia onkologicznego. Szacuje się, że to powikłanie dotyka nawet 30-50 proc. pacjentek po leczeniu raka piersi. O nowych możliwościach płynących z mikrochirurgii robotycznej mówił dr Daniel Maliszewski, specjalista chirurgii onkologicznej z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Słupsku, który od 2024 roku wykorzystuje robota mikrochirurgicznego w chirurgii rekonstrukcyjnej piersi oraz profilaktyce i leczeniu obrzęku limfatycznego u pacjentek z rakiem piersi. Robot pozwala na precyzyjne łączenie naczyń o przekroju poniżej 0,5 mm. Uczestnicy warsztatów mogli spróbować swoich sił w mikrochirurgii robotycznej na trenażerze robota mikrochirurgicznego.
Warsztaty Chirurgii Piersi organizowane przez Klinikę Chirurgii Onkologicznej ŚCO od 2011 roku, cieszą się ogromnym zainteresowaniem, zarówno chirurgów z Polski, jak i z innych krajów, ze względu na wysoki poziom merytoryczny i ciekawe studia przypadków. Wśród wykładowców tegorocznego kursu byli:
dr n. med. Marek Budner, Breast Unit w Bad Saarow (Niemcy),wykład „Zapobieganie i leczenie zwłóknienia okołootoczkowego”,
prof. dr hab. n. med. Rafał Matkowski, kierownik Oddziału Chirurgii Piersi - Breast Unit w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii, wykład „Deeskalacja leczenia chirurgicznego raka piersi”,
prof. dr hab. n.med. Marek Paul, specjalista chirurgii onkologicznej i plastycznej, wykładowca Harvard University w Bostonie, wykład „Symetryzacja piersi – rodzaj szypuły, jaki wybieramy”,
dr hab. n.med. Diana Hodorowicz - Zaniewska, specjalista chirurgii onkologicznej i plastycznej, Breast Unit, UJ CM w Krakowie, wykład „Pre- czy subpektoralna rekonstrukcja piersi – co lepsze”.
Część sesji teoretycznej przeznaczono również na omówienie powikłań w zabiegach (tym razem z użyciem implantów), co zawsze stanowi ogromną wartość edukacyjną dla uczestników warsztatów.
Rocznie w woj. świętokrzyskim notuje się ponad 700 nowych zachorowań na raka piersi. W Świętokrzyskim Centrum Onkologii rocznie wykonywanych jest około 1000 zabiegów z zakresu chirurgii piersi. Ponad 70 % stanowią zabiegi oszczędzające. W ŚCO od 2015 r. funkcjonuje Breast Cancer Unit.
