Bezpłatna niskodawkowa tomografia komputerowa płuc
Program profilaktyki raka płuca
Od października 2026 r. realizowany jest ogólnopolski, finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia program profilaktyki raka płuca. Przeznaczony jest dla osób z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania i umożliwia wykonanie badania niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej (NDTK), bezpłatnie, bez skierowania.
Program ma na celu zwiększenie wykrywalności raka płuca na wczesnym etapie, poprawę skuteczności leczenia i zmniejszenie liczby zgonów z powodu tego nowotworu.
Kto może skorzystać z programu
| Grupa | Wiek | Warunki kwalifikacji |
|---|---|---|
| Grupa 1 | 55–74 lata | Osoby palące papierosy obecnie lub w przeszłości (20 paczkolat), u których od rzucenia palenia minęło nie więcej niż 15 lat. |
| Grupa 2 | 50–74 lata | Osoby palące papierosy obecnie lub w przeszłości (20 paczkolat), u których od rzucenia palenia minęło nie więcej niż 15 lat, oraz co najmniej jeden z czynników ryzyka:
|
Czym są paczkolata?
Paczkolata to wskaźnik określający łączną ekspozycję na dym tytoniowy. Oblicza się go, mnożąc liczbę paczek papierosów wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia. Np. 1 paczka dziennie × 20 lat = 20 paczkolat (2 paczki codziennie × 10 lat = 20 paczkolat).
Na czym polega badanie
Niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK) to badanie obrazowe, które pozwala wykrywać zmiany w płucach, mogące odpowiadać wczesnemu rakowi płuca. Wykorzystuje mniejszą dawkę promieniowania niż standardowa tomografia komputerowa klatki piersiowej.
Badanie jest bezbolesne i nie wymaga podania kontrastu. Przed jego wykonaniem nie trzeba być na czczo ani wykonywać badań krwi.
Jak przebiega udział w programie
Program obejmuje kilka etapów:
- Etap 1Wizyta kwalifikująca – lekarz przeprowadza wywiad medyczny i ocenia, czy dana osoba spełnia kryteria udziału w programie.
- Etap 2Badanie NDTK – wykonywana jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej.
- Etap 3Wizyta wynikowa – lekarz omawia wynik badania i przekazuje dalsze zalecenia.
- Etap 4Kontrola – w razie wskazań przewidziane jest kolejne badanie NDTK w ramach monitorowania stanu zdrowia.
Wynik badania obejmuje standaryzowany opis istotnych klinicznie zmian stwierdzonych w płucach i innych ocenianych strukturach klatki piersiowej. W przypadku wykrycia nieprawidłowości lekarz określa dalsze postępowanie.
Dlaczego warto skorzystać z programu
Rak płuca jest główną przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych w Polsce. Choroba rozwija się bez wyraźnych objawów. Wczesne wykrycie zmian nowotworowych zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Kto nie może skorzystać z programu
Z udziału w programie wyłączone są osoby, które:
- mają rozpoznanego raka płuca lub chorobę nowotworową z zajęciem układu oddechowego i pozostają w pięcioletnim okresie monitorowania po zakończeniu leczenia;
- miały wykonaną tomografię komputerowę klatki piersiowej w ciągu 12 miesięcy poprzedzających planowane badanie NDTK;
- mają przeciwwskazania do wykonania badania;
- mają objawy kliniczne, takie jak krwioplucie, chrypka, niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekły kaszel trwający ponad 8 tygodni.
W przypadku występowania niepokojących objawów należy zgłosić się do lekarza.